Niet iedereen weet dat een vakantie in Le Marche ook unieke kansen biedt om grote Italiaanse merken te kopen en hoogwaardige producten tegen fabrieksprijzen te vinden, vooral op het gebied van schoenen.
Het vakmanschap van de schoenmakers uit Le Marche is zo hoog dat zij zelfs wereldwijd tot de besten behoren. De oorsprong van de productie gaat ver terug. Boccaccio schreef dat de schoenen van de ambachtslieden uit Montegranaro en Sant’Elpidio a Mare zo mooi en goed waren dat ze niet alleen in Toscane, maar zelfs op de Balkan werden gevraagd en verkocht. In de 15e eeuw ontstonden in Sant’Elpidio a Mare talrijke werkplaatsen en schoenmakersgilden. Het schoenendistrict lijkt echter pas begin 19e eeuw te zijn gevormd. Het omvatte toen Sant’Elpidio a Mare, Montegranaro, Monte Urano en Monte San Giusto, waar veel pantoffels van stof of leer werden gemaakt. Eerst voor de regionale markt, later voor de Kerkelijke Staat en het Koninkrijk Napels. In de 19e eeuw nam de productie toe dankzij de uitvinding van de trapnaaimachine. Er werden mannelijke en zelfs vrouwelijke arbeidskrachten aangetrokken, ook uit naburige gemeenten. In de 20e eeuw kwamen de werkplaatsen in familiebeheer. Jongeren voelden zich aangetrokken tot dit werk, dat beter betaalde en minder zwaar was dan werken op het land. Eind jaren zestig kreeg het wereldwijd bekende schoenendistrict gestalte door industriële productie. Industrialisering bracht ook een verdeling van de productiestappen, met gespecialiseerde bedrijven voor bijvoorbeeld bovenwerk en hakken. Daarnaast bestaan nog gespecialiseerde ambachtslieden die het hele productieproces beheersen en schoenen aanpassen aan de voetvorm en smaak van de klant. De hoogwaardige schoenen uit het district volgen strikt de traditionele ambachtelijke regels, met leer voor bovenwerk en zolen. Daarbij tonen de bedrijven een sterke gerichtheid op creativiteit en esthetische vernieuwing, factoren achter hun wereldwijde succes.
Een productie die zo sterk met de streek is verbonden, verdiende een interessant museum: het Schoenenmuseum, opgericht in 1998 in het charmante Sant’Elpidio a Mare. Ondanks de naam ligt het stadje op een heuvel, niet ver van de kust. Het museum heeft drie afdelingen. De eerste toont zeldzame exemplaren, van reproducties van Romeins schoeisel tot hedendaagse schoenen, naast gereedschap uit allerlei perioden en plaatsen. De tweede is gewijd aan schoenen van bekende personen uit religie, entertainment, sport, kunst en cultuur. De derde toont een getrouwe reconstructie van een ambachtelijke werkplaats en schoenen die prijzen en onderscheidingen wonnen. Daarna zal het moeilijk zijn de aantrekkingskracht te weerstaan van de vele outlets in de streek, waar producent en consument rechtstreeks contact hebben en uitstekende aankopen mogelijk zijn.
Carla Virili
