De natuurstenen landhuizen in Le Marche zijn gebouwen doordrenkt van verhalen uit het verleden, van generatie op generatie doorgegeven.
Wie een willekeurige weg door de groene heuvels van Le Marche en de sfeervolle landelijke gebieden volgt, kan de gebouwen die het landschap zo sterk kenmerken niet missen: huizen, landhuizen en soms bouwwerken die op kleine dorpen lijken, allemaal van natuursteen.
Wat op het eerste gezicht een oude maar vrij gewone bouwmethode lijkt, dankzij de lage kosten en gemakkelijke bewerking van het materiaal, verbergt in werkelijkheid een geschiedenis vol tradities die deze landschappen uniek heeft gemaakt.
Een geschiedenis met verre wortels
Geschiedenisboeken over Le Marche zouden één praktijk kunnen aanwijzen als bijzonder kenmerkend voor de regio, zowel praktisch en economisch als voor haar identiteit en ziel: het bewerken van landbouwgrond door boerenfamilies en deelpachters.
Voor wie het niet weet: de deelpacht verspreidde zich vanaf de late middeleeuwen vooral in deze streek. Binnen hetzelfde kleine woonverband leefden de grondeigenaar en de boer, de zogenoemde deelpachter. De eigenaar stelde de grond en een woning beschikbaar aan de boer in ruil voor 50% van de opbrengst. De boer verzorgde met zijn gezin de bewerking, teelt en het onderhoud van het veld.
Waarom deze inleiding? Omdat natuurstenen landhuizen veel meer met de boerenwereld te maken hebben dan u misschien denkt…
De traditie van natuursteen
In Le Marche was altijd veel natuursteen te vinden. Juist die steen werd voor huizen en schuilplaatsen gebruikt omdat hij gemakkelijk beschikbaar en sterk was. Tijdens het ploegen van de akkers legden boeren de gevonden stenen meestal aan de randen van het terrein, zodat ze bij de bewerking niet in de weg lagen.
Enkele daartoe aangewezen families met zeer vaardige handen namen deze opgestapelde stenen, eenvoudige ronde keien, en bewerkten ze tot rechthoekige stenen die geschikt waren voor huizen en schuilplaatsen. Later werden ze gebruikt voor de sfeervolle natuurstenen landhuizen die vandaag nog in Le Marche staan.
Er zijn zekere sporen van deze oude praktijk tot het einde van de Tweede Wereldoorlog. Daarna verdween deze lange traditie helaas geleidelijk, wellicht omdat er minder behoefte aan was. Het is niettemin fascinerend dat men bij de renovatie van oude landhuizen ook vandaag nog de periode kan achterhalen waarin de stenen zijn bewerkt, aan de hand van de manier waarop ze zijn gladgemaakt. Zulke ontdekkingen slaan een brug en scheppen een sterke band tussen heden en verleden.


