Zoals zo veel gemeenten in de Marche die op heuvelachtige hoogten stijgen, geniet ook het balkon van Vallesina en zijn Staffolo wijn,

vanaf zijn 440 meter hoogte, een betoverend en weids panorama.
In feite kijkt u vanaf het hoge uitzichtspunt van het dorp over drie valleien uit: de
Vallesina, Valmisa en de Valmusone. Op heldere dagen is de Adriatische Zee goed te zien
en het is zelfs mogelijk om de Kroatische eilanden te herkennen.
De naam Staffolo is gekoppeld aan verschillende oorsprongen: het Griekse woord σταφύλια
(staffilia) betekent druiven en zou de roeping van haar grondgebied hiervan benadrukken; een andere legende leidt terug naar de legendarische figuur van Staffilo, zoon van Ariadne en Theseus, die het dorp zouden hebben gesticht; of nog een ander, vanwege haar positie tussen de Byzantijnse domeinen Vallesina en het hertogdom Spoleto, voert het terug naar de Lombardische term
staffil, oftewel grenspaal.
Het centrum van het dorp is gebouwd volgens een middeleeuwse elliptische structuur en is omgeven door muren met twee toegangsdeuren, een naar het noorden en een naar het zuiden, die toegang geven naar de stad, waarin o.a. de Toren van Albornoz uit het jaar 1300 opvalt, samen met een reeks andere torens waarvan sommige nog bewoond zijn.
De teelt van Verdicchio is altijd van groot economisch belang geweest voor het hele achterland en vertegenwoordigt nog steeds de trots en de rijkdommen van de stad die worden vertegenwoordigd door zijn wijn. De wijn die al eeuwen wereldwijd beroemd is: het document van Matteo Villani waarin hij het over “Castello di Staffole, vol met wijn” heeft, dateert uit de 14e eeuw.
Het is een zeer bijzondere wijn die sinds 1968 de DOC classificatie heeft en sinds 2010 de gecontroleerde en gegarandeerde oorsprongsbenaming DOCG Verdicchio
Classico dei Castelli di Jesi en DOCG Verdicchio di Jesi. Deze wijn wordt geproduceerd met een
minimumpercentage van 85% van de autochtone druif met dezelfde naam; de overige 15%
kunnen bv de Toscaanse Malvasia of Trebbiano
Toscane zijn, ook al is de heersende trend om puur te vinifiëren.
De produktie van de DOCG Classico gecertificeerde Verdicchio vindt uitsluitend plaats in de gemeenten
die liggen in de valleien dichtbij de rivier Esino , begrensd door de lijn van Ostra-
Arcevia en daalt af naar het zuiden naar Cupramontana-Apiro. Buiten dit gebied,
waaronder Cingoli en Senigallia, wordt de DOCG wijn Verdicchio dei Castelli di Jesi geproduceerd.
Deze druif voldoet aan verschillende soorten vinificatie: begunstigd door haar structuur,
door de bodem en dankzij microklimatologische omstandigheden kunnen verschillende soorten worden geproduceerd, van sprankelend, droog, reserve, passito en zelfs een uitstekende grappa wordt verkregen uit de most.
Verdicchio heeft de typische lichte kleur met een groene reflectie, een geurig bouquet en een aangename frisheid die gekenmerkt wordt door aroma’s van wilde bloemen en meidoorn,
van een licht fruitige perzik, appel en citrusvruchten, met een zeer bijzondere afdronk van bittere amandel.
Deze wijn komt uitstekend tot recht in combinatie met voorgerechten, vis of met gegrilde gerechten. Maar het past ook zeer goed bij wit vlees zoals konijn in potacchio of porchetta op zijn Marchigiaans.
De restaurants en tavernes in het centrum bieden wijnproeverijen begeleid door lokale gastronomische specialiteiten en de plaatselijke bakkerij levert een typisch dessert, i
cavallucci, gemaakt van zoet deeg met een vulling van amandelen en sapa, oftewel gekookte most.
Tijdens een bezoek aan Staffolo maakt u een duik in de plattelandscultuur, de gastronomie en
de tradities. Interessant in dit verband zijn het Wijnmuseum, het Landbouwmuseum en uiteraard de plaatselijke Enoteca.
U kunt tijdens de “open kelder” dagen, of op afspraak de lokale productiebedrijven bezoeken. De bekendste bedrijven organiseren rondleidingen en proeverijen. Maar ook als u de kleinere bezoekt zult u een uitstekend produkt vinden.
In de maand juli kunt u de Città di Staffolo Award bijwonen, die georganiseerd wordt door de gemeente om hedendaagse kunstenaars te prijzen, terwijl in de derde week van augustus het Verdicchio Festival georganiseerd wordt, met conferenties, dans, muziek en tentoonstellingen rond de landbouw, een kans om haar produkten te leren kennen in een gastvrij en vreugdevolle omgeving.
Carla Virili